als huizen dansen kunnen

Deze tekening verraadt iets. En opzichtig ook. Zie je die streep? Links? Dat is de horizon. Gek is het niet, die aan te treffen in een tekening van een landschap. Dat is ook niet het geheim dat hier wordt prijs gegeven. Zie je het bos links? Heb je ooit door het bos heen de kromming van de aarde waargenomen? Jij waarschijnlijk niet, maar de tekenaar wel. Zo weet hij hoe ver de boom eronder en erboven uit piept in het twee dimensionale vlak. De grote lijnen zijn belangrijk. Een filosoof zal ze uiteenzetten in categorieën, in orde van belangrijkheid. Een kunstenaar zet letterlijk een lijn. Een geoefend kijker als Klee kan deze lijn ook in gedachte visualiseren, zoals je rechts geen gebouwen met een horizon in hun buik ziet. Maar ik ben blij dat de einder er hier wel dwars doorheen gaat. Want het zijn deze schetsen die mijn associaties prikkelen. Je kunt aan een waslijn denken, of je kunt vragen stellen: Kan ik twee dingen tegelijk zien? Of drie of vier? Is zien meer denken dan ik dacht?

En de huizen dansen, zo goed en zo kwaad als huizen dansen kunnen.

paul klee

” Bei München “

Uit Paul Klee – Handzeichnungen 1959